A   A   A

Nowości odmianowe w ziemniakach

Udostępnij
Jednym z bardzo ważnych elementów postępu rolniczego, a w szczególności produkcji roślinnej jest odmiana. Decyduje ona nie tylko o kierunku i specjalizacji uprawy, ale także o jakości i ilości zebranych plonów. Hodowle stale pracują nad wytworzeniem nowych, oryginalnych odmian. Swoimi walorami powinny dać rolnikom zadowolenie w postaci opłacalności uprawy oraz tego, że jest najlepsza dla warunków klimatyczno-glebowych gospodarstwa.

W Krajowym Rejestrze (KR) odmian roślin rolniczych wpisanych jest ponad 1200 odmian wśród których znajduje się 140 kreacji ziemniaka. Lista odmian ziemniaka wpisywanych do KR, systematycznie od kilkunastu lat się poszerza. Również w tym roku wzbogaciła się o dziewięć nowości, z których część, ze względu na specyfikę nasiennictwa i reprodukcji ziemniaka może być dostępna w niewielkich partiach tej wiosny a pozostałe w większych ilościach jesienią. Nowości stanowią głównie odmiany jadalne (stołowe), wśród których jedna jest przydatna do produkcji chipsów oraz jedna odmiana przemysłowa (skrobiowa).

Nowości
INGRID - (Pełnomocnik hodowcy: HZPC Polska). Jest to bardzo wczesna holenderska odmiana. Jadalna, w typie konsumpcyjnym ogólnoużytkowym, o dobrym smaku. Cechuje się dużymi, bardzo kształtnymi bulwami, które są okrągłoowalne o bardzo płytkich oczkach, żółtej skórce i żółtej barwie miąższu. Charakteryzuje się bardzo szybkim tempem gromadzenia plonu. Polecana szczególnie do uprawy na bardzo wczesny zbiór, po zakończeniu wegetacji plon dość duży. Podatna na wirus Y oraz średnio odporna na wirus liściozwoju. Bardzo podatna na porażenie zarazą ziemniaka. W rejonach dużego zagrożenia wirusami wymaga częstej wymiany sadzeniaków.

ALTESSE - (Hodowca GROCEP, pełnomocnik PMHZ Strzekęcin). Jedyna francuska kreacja wpisana do KR. Wczesna, jadalna, w typie konsumpcyjnym sałatkowym o dobrym smaku. Bulwy duże do bardzo dużych, bardzo kształtne, owalne o bardzo płytkich oczkach, jasnobeżowej skórce i żółtej barwie miąższu. Odmiana plenna, o dużym udziale w plonie frakcji handlowej. Bulwy po ugotowaniu nawet po 24 godzinach praktycznie nie ciemnieją. Podatna na wirus Y oraz liściozwoju, co sprawia, że w rejonach uprawy o dużym zagrożeniu wirusami będzie wymagać częstej wymiany sadzeniaków. Podatna również na porażenie zarazą ziemniaka.

ETOLA - (Hodowca: HZ Zamarte). Kreacja wczesna, jadalna, w typie konsumpcyjnym ogólnoużytkowym do lekko mączystego o dobrym smaku. Jej parametry jakościowe wskazuję, że może być wykorzystywana do produkcji chipsów. Charakteryzują ją bulwy bardzo duże, okrągłe o regularnym kształcie i dość płytkich oczkach. Skórka oraz miąższ koloru żółtego. Plenna, o dużym udziale frakcji handlowej w plonie. Średnio odporna na wirus Y i liściozwoju, dość podatna na porażenie zarazą ziemniaka. Przydatna do uprawy na terenie całego kraju.

ANTOINET - (Pełnomocnik hodowcy: HZPC Polska). Średniowczesna holenderska odmiana, w typie konsumpcyjnym ogólnoużytkowym. Cechuje się najwyższą oceną smaku wśród nowości. Bulwy bardzo duże, okrągłoowalne o bardzo regularnym kształcie i płytkich oczkach. Kreacja o żółtej skórce oraz żółtym miąższu. Bardzo plenna, o dużym udziale w plonie frakcji handlowej. Podatna na wirus Y oraz liściozwoju, co sprawia, że w rejonach uprawy o dużym zagrożeniu wirusami, będzie wymagać częstej wymiany sadzeniaków. Podatna na porażenie zarazą ziemniaka.

AMETYST - (Hodowca: PMHZ Strzekęcin). Odmiana średniowczesna, w typie konsumpcyjnym ogólnoużytkowym do lekko mączystego o przeciętnym smaku. Bulwy duże do bardzo dużych, o dość regularnym kształcie, przeciętnej głębokości oczek, jasnobeżowej skórce i kremowej barwie miąższu. Jest to najplenniejsza nowo zarejestrowana odmiana, o dużym udziale w plonie frakcji handlowej. Cechuje się wysoką odpornością na wirus Y oraz średnią na wirus liściozwoju. Dość odporna na porażenie zarazą ziemniaka (najwyższa wśród nowości). Przydatna do uprawy na terenie całego kraju.
,br>JUTRZENKA - (Hodowca: PMHZ Strzekęcin). Kreacja średniowczesna, w typie konsumpcyjnym ogólnoużytkowym do lekko mączystego o dość dobrym smaku. Ma bardzo duże bulwy, o dość regularnym kształcie, dość płytkich oczkach, jasnobeżowej skórce i jasnożółtej barwie miąższu. Bardzo plenna, o dużym udziale w plonie frakcji handlowej. Cechuje się wysoką odpornością na wirus Y oraz średnią na wirus liściozwoju, dość odporna na porażenie zarazą ziemniaka. Jest przydatna do uprawy na terenie całego kraju.

ORCHESTRA - (Hodowca: C. Meijer B.V.). Odmiana z hodowli holenderskiej. Średniowczesna, w typie konsumpcyjnym sałatkowym o dość dobrym smaku. Charakteryzują ją bulwy bardzo duże, o regularnym kształcie, płytkich oczkach, żółtej skórce i żółtym miąższu. Odmiana bardzo plenna, o dużym udziale w plonie frakcji handlowej. W tej grupie wczesności, głównie ze względu na typ konsumpcyjny cechuje się dość niską skrobiowością. Kreację cechuje wysoka odporność na wirus Y. Natomiast jest podatna na wirus liściozwoju oraz bardzo podatna na porażenie zarazą ziemniaka. Przydatna do uprawy na terenie całego kraju.

SAGITTA - (Pełnomocnik hodowcy: HZPC Polska). Odmiana średniowczesna wyhodowana w Holandii. Jest w typie konsumpcyjnym ogólnoużytkowym o dość dobrym smaku. Bulwy bardzo duże, owalne o regularnym kształcie i płytkich oczkach. Skórka żółta, natomiast miąższ ma barwę jasnożółtą. Jest plenna, o dużym udziale w plonie frakcji handlowej. Odmiana wysoko odporna na wirus Y, natomiast podatna na wirus liściozwoju. Dość podatna na porażenie zarazą ziemniaka.

DANUTA - (Pełnomocnik hodowcy: Europlant). Jest to średniopóźna niemiecka odmiana skrobiowa, o zawartości skrobi średnio 18,5%. Bardzo plenna, o dużych okrągłoowalnych bulwach. Skórka i miąższ koloru żółtego. Kreacja cechuje się wysoką odpornością na wirus Y, średnio odporna na wirus liściozwoju, jak również na porażenie zarazą ziemniaka. Zalecana do uprawy na terenie całego kraju, a zwłaszcza w rejonach o dużym zagrożeniu wirusami.

Do KR nie tylko się wpisuje nowe odmiany ale hodowcy mogą też wnioskować o ich skreślenie. Dlatego też na przełomie lat 2008/2009 skreślono z krajowego rejestru 7 odmian: dwie pochodzące ze spółki OLZNAS tj.: Lawina i Wolfram, cztery kreacje pochodzące z HZ Zamarte: Aster, Dorota, Felka Bona, Gabi, oraz jedną zagraniczną odmianę Timate pochodzącą z hodowli Stet Holland.

Cenne informacje,br>Dużym źródłem informacji o odmianach jest system Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO). Od ponad dziesięciu lat rolnicy mogą korzystać z obszernych wyników badań, co pozwala na określenie aktualnej wartości gospodarczej odmian. W PDO testuje się odmiany zarejestrowane w ostatnich latach ale także starsze, które cieszą się powodzeniem u rolników o czym mogą świadczyć powierzchnie plantacji nasiennych poszczególnych odmian. Nie bada się odmian przydatnych głównie do produkcji frytek i chipsów, ponieważ zakłady przetwórcze indywidualnie decydują o wyborze odmian względem cech jakościowych. W tabelach zamieszczone są informacje o plonowaniu i wybranych cechach odmian ziemniaka, uczestniczących w PDO w latach 2007-2008. Kreacje badano w czterech grupach wczesności a wzorzec stanowi średni plon wszystkich odmian w testowanej grupie.
Wśród ośmiu odmian bardzo wczesnych, najplenniejsze w dwóch latach badań były krajowe odmiany Denar oraz Lord. Duży potencjał plonotwórczy tych odmian potwierdził się również w doświadczeniach prowadzonych w warunkach nawadniania, osiągając średni plon ponad 76 ton z ha. Natomiast, wśród odmian zagranicznych dobrym plonem po 40 dniach od pełni wschodów wykazała się holenderska odmiana Arielle. Spośród odmian wczesnych największy plon w 2008 roku uzyskała krajowa odmiana Cyprian, powyżej wzorca plonowała również niemiecka odmiana Ewelina. Rodzima, wczesna Owacja, wykazała się najwyższym plonem w 2007 roku w tej grupie i plonowała na poziomie wzorca w 2008 roku. W grupie odmian średniowczesnych, dużym plonem wykazały się krajowe odmiany Bartek, Tajfun o wysokiej odporności na wirusa Y i liściozwoju oraz Zebra. Natomiast wśród odmian zagranicznych potencjał plonotwórczy wykazała odmiana Roxana oraz Satina, która cieszy się dużym uznaniem wśród rolników. W doświadczeniach uczestniczyło również siedem odmian średniopóźnych i późnych. Wśród nich najwyższy plon wykazały odmiany Ursus, Syrena oraz Niagara. W tej grupie wczesności warto zwrócić uwagę na niemiecką, plenną odmianę Jelly, cechującą się dobrymi walorami kulinarnymi, wykazuje wysoką wartość przechowalniczą.
Podsumowując omówione powyżej cztery grupy wczesności odmian jadalnych (stołowych) przyjęto, że głównym elementem określającym wartość gospodarczą odmiany jest plon. Przy wyborze odmiany należy również uwzględnić inne cechy jak: właściwości przechowalnicze, zdolność do pobudzania a następnie kiełkowania czy podatność na uszkodzenia mechaniczne itp.
W ramach PDO przetestowano również ponad dwadzieścia odmian skrobiowych. W grupach średniowczesnej, średniopóźnej i późnej, najwyższym plonem skrobi cechowały się krajowe odmiany: Skawa, Hinga, Pokusa, Jasia, Ślęza oraz holenderska odmiana Kuras.
W doświadczeniach zastosowano nawożenie mineralne na poziomie 350 kg (NPK) w czystym składniku przy zachowaniu proporcji (1:1:1,5). W doświadczeniach prowadzonych w warunkach nawadniania (odmiany bardzo wczesne), nawożenie zwiększone było proporcjonalnie o 30% od podstawowego. Doświadczenia prowadzone są w warunkach pełnej ochrony przed chwastami, stonką oraz zarazą ziemniaka.

Warunkiem uzyskania wysokiego plonu bulw jest przede wszystkim zdrowy, kwalifikowany materiał sadzeniakowy. Należy pamiętać, że ziemniaki uprawiane przez kolejne lata bez wymiany sadzeniaków podlegają wyradzaniu.Charakterystyka wszystkich odmian zawarta jest w corocznie aktualizowanej i publikowanej przez COBORU Liście Opisowej Odmian". Pełne informacje wynikowe dotyczące doświadczeń PDO odmian ziemniaka oraz aktualne Listy Odmian Zalecanych (LZO) do uprawy w poszczególnych województwach, dostępne są na stronie www.coboru.pl/pdo oraz licznych regionalnych opracowaniach PDO.

mgr Lenartowicz Tomasz
COBORU Słupia Wielka

"

html.tpl