A   A   A

Nawożenie ziemniaka na glebie lekkiej cz. II

Udostępnij
Zastosowanie zbyt wysokiej dawki azotu bezpośrednio przed sadzeniem bulw i nie wymieszanie nawozu z glebą może prowadzić do zniszczenia kiełków i pozostawania pustych miejsc na plantacji. Azot pod ziemniaki zastosować można w formie saletrzanej (saletra amonowa lub saletrzak) oraz w formie amidowej (mocznik). Saletra amonowa i saletrzak bardziej wskazane są do zastosowania w nawożeniu odmian wczesnych zbieranych na wczesny zbiór, ze względu na szybszy rozkład, a pozostałe odmiany wczesne i późne zbierane w pełni dojrzałości lepiej nawozić mocznikiem.

W Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Oddział Jadwisin w warunkach gleby lekkiej prowadzone są od wielu lat badania w celu określenia plonowania, efektywności nawożenia i ustalenia optymalnego poziomu dawki azotu dla odmian ziemniaków jadalnych i skrobiowych wpisanych corocznie do Krajowego Rejestru. Z zależności pomiędzy wielkością plonu bulw a wzrastającą dawką azotu od 0 do 200 kg/ha określony został optymalny poziom nawożenia tym składnikiem dla 31 odmian ziemniaka przebadanych w latach 2006 - 2010.

Reakcję odmian na wzrastające dawki azotu badano w warunkach stosowania słomy przyorywanej podorywką oraz zielonej masy poplonu gorczycy białej przyorywanej orką przedzimową. Nawożenie mineralne fosforowo-potasowe zastosowano jesienią przyorując poplon, w dawkach 90 kg P2O5/ha i 120 kg K2O/ha. Określenie potrzeb w stosunku do zalecanej dawki azotu przeprowadzono z podziałem odmian na trzy grupy: o małych (około 100 kg N/ha), średnich (około 120 kg N/ha) i dużych wymaganiach (około 140 kg N/ha).

Stwierdzono, że dużymi wymaganiami w odniesieniu do dawki azotu charakteryzowały się odmiany: Berber, Krasa, Eugenia, Nora, Benek, Wiarus oraz Sekwana, wymaganiami średnimi odmiany: Justa, Bellarossa, Almera, Elanda, Finezja, Meridian, Promyk, Zagłoba i Inwestor, natomiast pozostałe odmiany wykazywały małe wymagania względem dawki azotu (tabela 1 i 2). Uprawiając te odmiany bez stosowania nawożenia organicznego dawki azotu należy zwiększyć o 20 - 40 kg N/ha. Najwyżej plonującymi, spośród jadalnych były odmiany: Zagłoba, Almera, Elanda, Promyk i Finezja a wśród skrobiowych odmiany: Kuras, Pokusa i Sekwana.

W uprawie odmian skrobiowych dąży się do uzyskania możliwie największego plonu skrobi, na co składa się zarówno poziom skrobi w bulwach jak i wielkość uzyskanego plonu bulw. Najwyższym plonem bulw jak i zawartością skrobi w bulwach spośród przebadanych charakteryzowała się odmiana Kuras, co pozwoliło na uzyskanie plonu skrobi powyżej 12 t z ha (tabela 2). Zastosowanie odpowiedniej dawki azotu umożliwia uzyskanie wysokiej efektywności nawożenia, czyli masy bulw z 1 kg azotu, co rzutuje bezpośrednio na opłacalność nawożenia. Największą masę, około 120-150 kg bulw z 1 kg zastosowanego azotu uzyskano uprawiając odmiany: Promyk, Zagłoba, Eugenia, Miłek, Finezja, Benek i Velox.
Tabela 1. Wymagania nawozowe i efektywność nawożenia azotem odmian ziemniaków jadalnych uprawianych na glebie lekkiej. Lata 2006-2010.

Odmiana

Zalecana dawka N (kg/ha)

Średni

plon bulw

(t z ha)

Efektywność

dawki N

(kg bulw na 1kgN)

Berber*

140

38,9

58

Impala*

100

38,7

103

Justa*

120

32,2

84

Krasa*

140

38,5

74

Miłek*

100

46,3

135

Velox*

100

31,4

119

Augusta**

100

32,1

52

Bellarossa**

120

36,9

56

Ewelina**

100

40,2

95

Eugenia**

140

40,8

141

Nora**

140

24,2

30

Agnes***

100

38,5

73

Almera***

120

54,2

81

Benek***

140

44,1

123

Elanda***

120

52,8

75

Finezja***

120

50,5

126

Marlen***

100

47,5

69

Meridian***

120

42,0

48

Roxana***

100

43,3

54

Promyk***

120

52,1

154

Wiarus***

140

44,9

73

Jelly****

100

39,9

50

Niagara****

100

36,7

34

Roko****

100

47,1

85

Medea*****

100

46,4

103

Zagłoba*****

120

54,4

150

*-bardzo wczesna, **-wczesna, ***-średnio wczesna, ****-średnio późna, *****-późna.

Tabela 2. Wymagania nawozowe i efektywność nawożenia azotem odmian ziemniaków skrobiowych uprawianych na glebie lekkiej. Lata 2006-2010.

Odmiana

Zalecana dawka N (kg/ha)

Średni plon bulw

(t z ha)

Efektywność

dawki N

(kg bulw na 1kgN)

Skrobia

(%)

Plon skrobi

(t z ha)

Tucan*

100

40,8

82

17,4

7,1

Adam**

100

35,1

45

17,2

6,0

Inwestor***

120

42,2

26

18,2

7,7

Kuras***

100

67,3

107

18,7

12,6

Pokusa***

100

57,4

62

16,5

9,5

Sekwana***

140

56,9

66

18,6

10,6

*-wczesna, **-średnio wczesna, ***-późna.

Dr Cezary Trawczyński
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin - Państwowy Instytut Badawczy,
Oddział Jadwisin

html.tpl